Οι περισσότεροι δεν ξεκινούν από το μηδέν.

Οι συνεδρίες έχουν συγκεκριμένη δομή και πρόγραμμα. Δεν μεταβαίνουμε τυχαία από θέμα σε θέμα και δεν μένουμε μόνο στην επιφανειακή περιγραφή εμπειριών και συναισθημάτων.

Αυτό που κάνουμε είναι να επιβραδύνουμε τα πράγματα και με αφορμή κάποιο συμβάν ή κατάσταση που σε απασχολεί, να εξετάζουμε προσεκτικά τι συνέβη σε ψυχολογικό επίπεδο.

Με άλλα λόγια:

Καθώς αυτά γίνονται όλο και πιο σαφή, αρχίζουμε να κατανοούμε:

Όσο προχωρούν οι συνεδρίες, η δουλειά αυτή εξελίσσεται όλο και πιο εις βάθος.

Με τον καιρό είσαι σε θέση να παρατηρείς αυτά τα μοτίβα σε πραγματικό χρόνο και να επεμβαίνεις ενεργά, ακόμα και σε καταστάσεις που παλαιότερα σε δυσκόλευαν χωρίς να έχεις ιδιαίτερη επίγνωση του γιατί.

Η εργασία έχει μετατοπιστεί από την θεωρητική κατανόηση στην ουσιαστική αλλαγή.

Οι περισσότεροι άνθρωποι έρχονται σε εμένα με την προσδοκία να διορθώσουμε πράγματα που ήδη βλέπουν και, μέχρι ενός σημείου, καταλαβαίνουν.

Αυτό που τείνει να αλλάζει μέσα από την συνεργασία μας είναι η κατανόηση των κρυφών μηχανισμών που ενοποιούν και τελικά διαμορφώνουν τις αντιδράσεις σου, με τρόπους που δεν θα μπορούσες να φανταστείς μέχρι τότε.

Η αλλαγή αυτή δεν συμβαίνει από την μια μέρα στην άλλη. Είναι αποτέλεσμα συστηματικής δουλειάς και χρειάζεται χρόνο για να σταθεροποιηθεί.

Καθώς αυτή η κατανόηση σταθεροποιείται, μπορεί σταδιακά να αλλάξει τον τρόπο που σχετίζεσαι με τις σκέψεις, τα συναισθήματα και τις αποφάσεις σου.

Είναι εύκολο να περάσει πολύς χρόνος στην προσπάθεια αλλαγής αντιδράσεων χωρίς κατανόηση του μηχανισμού που τις παράγει.

Στόχος της δουλειάς μας είναι η κατανόηση να γίνει μέρος της αλλαγής και όχι υποκατάστατό της.

Η θεραπευτική δουλειά, όπως την κατανοώ, δεν αφορά τον έλεγχο των συμπτωμάτων. Αφορά την κατανόηση του μηχανισμού που τα παράγει.

Πίσω από ένα συγκεκριμένο άγχος, μια αντίδραση, μια επιλογή που επαναλαμβάνεται παρά τις αντίθετες προθέσεις, υπάρχει πάντοτε μια εσωτερική λογική. Δεν είναι κάτι τυχαίο και δεν είναι κάποια έκφραση αδυναμίας. Έχει σχηματιστεί κάποτε, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες, εξυπηρετεί κάτι ακόμα και τώρα και θα συνεχίσει να επαναλαμβάνεται μέχρι αυτή η λογική να γίνει ορατή.

Πιστεύω ότι ο πιο ουσιαστικός τρόπος να γίνει η ψυχοθεραπεία είναι να εστιάζει σε αυτή τη βαθύτερη δομή, χωρίς όμως να εγκαταλείπει τα εργαλεία που δουλεύουν στο επίπεδο της καθημερινής σκέψης και συμπεριφοράς. Η κατανόηση μόνη της δεν φέρνει αλλαγή. Η τεχνική μόνη της δεν φέρνει διάρκεια. Χρειάζονται και τα δύο, σε σωστή δοσολογία.

Αυτό σημαίνει ότι η δουλειά δεν μοιάζει με την κλασική ψυχοθεραπεία όπου ο πελάτης μιλάει συνέχεια και ο θεραπευτής ακούει σιωπηλά. Η ενεργητική παρέμβαση είναι μέρος της μεθόδου. Όταν αναγνωρίζω ένα μοτίβο που δεν είναι ακόμα ορατό από εσένα, το αναδεικνύω. Όταν χρειάζεται ένα κλινικό εργαλείο για να προχωρήσει η δουλειά, σου το παρουσιάζω. Η δικιά σου δουλειά είναι να φέρεις το υλικό, η δικιά μου είναι να το ερμηνεύσω μαζί σου.

Στην κλινική εργασία, η ειλικρίνεια σχετικά με το πού βρισκόμαστε είναι ίσως πιο δύσκολη και από την ίδια την διαδικασία της αλλαγής. Όλοι θέλουν να βελτιωθούν, δεν είναι όμως όλοι έτοιμοι να αντικρίσουν αντικειμενικά πώς έχει η κατάσταση στο σήμερα. Γι' αυτό η δουλειά ξεκινά πάντοτε με σταθμισμένα κλινικά εργαλεία αξιολόγησης. Η δομημένη μέτρηση είναι ο τρόπος να γνωρίζουμε αν αυτό που κάνουμε δουλεύει πραγματικά ή αν απλώς κουβεντιάζουμε και φιλοσοφούμε. Χωρίς αυτή, η ψυχοθεραπεία καταντάει να είναι απλώς εικασίες μασκαρεμένες σαν διορατικότητα.

Αυτό σημαίνει στην πράξη: δουλεύουμε στο σήμερα με συγκεκριμένα γνωστικά-συμπεριφορικά εργαλεία, αλλά πάντοτε ενημερωμένοι από την κατανόηση των μοτίβων που λειτουργούν στο βάθος. Δεν είναι δύο διαφορετικές προσεγγίσεις. Είναι ένα ενιαίο πλαίσιο εργασίας.